Praktisch voorbeeld in Beverwijk
Het op de praktijk gerichte oudste voorbeeld van gerichte sociale activiteiten ten dienste van de buitenlandse arbeidskrachten is in Beverwijk. De basis werd gelegd in 1956. De eerste vier Italianen waren gearriveerd bij het bedrijf van de Koninklijke Nederlandse Hoogovens en Staalfabrieken te IJmuiden. Men moest iets voor hen doen.
Dit aantal groeide aan tot 250 Italianen in 1958. In april 1964 verbleven daar circa 500 Italianen en circa 300 Spanjaarden, waarvan 60 vrouwen en kinderen.
Hieruit blijkt dus wel dat men daar reeds vanaf de aankomst van de eerste buitenlanders bij het werk betrokken is geweest. Hierdoor is men meegegroeid met de ontwikkeling. Men beschikt dan ook over een zeer uitgebreide ervaring.
Naast de activiteiten van Hoogovens met het oog op het werk in de onderneming, bracht men Italianen onder in speciaal uitgezochte kosthuizen. Taalproblemen, moeilijkheden met de voeding e.d. leverden echter vele strubbelingen op.
Geen privé-sector
Daar de leiding van de onderneming het standpunt huldigt dat men zich niet dan in uiterste noodzaak moet bemoeien met de vrijetijdsbesteding van het personeel, werd de eigenlijke sociale begeleiding overgelaten aan het particulier initiatief.
Wel trachtte men het probleem van de huisvesting en voeding op te vangen door de buitenlanders voor een groot deel gezamenlijk onder te brengen. Voor dit doel werd een passagiersschip aangekocht van 16.000 ton dat geschikt werd gemaakt voor de huisvesting van 600 tot 800 man.
Aan boord is zeer veel recreatieruimte, terwijl de keuken geschikt is om voedsel te bereiden voor vele mensen. Ook is men hierdoor in staat de buitenlanders op geregelde tijden het eigen menu voor te zetten. Het op deze manier onderbrengen van mensen mag uniek worden genoemd. Gezien de inrichting van het schip mag ook nog gesproken worden van een unieke sfeer.
Peregrinus Stichting
Nader beraad maakte echter duidelijk dat een geheel eigen ontspanningsruimte moest worden gevonden, waar de buitenlanders in eigen sfeer en met elkaar een deel van de vrije tijd konden doorbrengen. Om dit te verwezenlijken werd een stichting in het leven geroepen, die de toepasselijke naam kreeg van Peregrinus (=vreemdeling) Stichting. Deze belastte zich met de maatschappelijke en culturele opvang van de buitenlandse arbeiders in het IJmondgebied.
De Peregrinus Stichting ontvangt van Hoogovens een aanzienlijke subsidie, waardoor het o.a. mogelijk was een ontspanningscentrum te bouwen en te exploiteren. Men is nu zover dat het tijdelijke ontspanningscentrum vervangen is door een fraai stenen gebouw dat gelegen is in het centrum van de streek in een rustige villawijk.
Foto: De "Arosa Sun"" het woonschip in IJmuiden
Moeilijkheidjes
De buitenlanders hebben door hun overplaatsing naar ons woon-, leef- en werkmillieu - waar zij veelal niets van begrijpen - te kampen met tientallen kleine problemen, die hun dan het leven moeilijk maken. Daar zijn de koude winterdagen, waardoor de zuiderling gedwongen wordt in huis te blijven, iets wat hij helemaal niet gewend is. Hij groeide op in een klimaat dat er oorzaak van is dat zijn leven zich voor een belangrijk deel op straat afspeelt. In ons koude land echter blijft hij dan maar op bed liggen tot weer de etens- of werktijd is aangebroken.
Het kontakt in de kosthuizen is gering. Aan de radio mag hij niet komen. Hij moet maar leren eten wat wij gewoon zijn. Zonder ooit een vertrouwd gerecht te krijgen, worden de maaltijden al gauw een vervelend karwei.
Het resultaat is dat er snel moeilijkheden rijzen, met als gevolg: zwerven van het ene kosthuis naar het andere. Het zo vertrouwde drinken van een glaasje wijn is ook al lastig. De wijn is hier duur. Een enkel glas is niet makkelijk te krijgen. Je mag in een café niet te lang op één consumptie blijven zitten - wat ze in hun land vaak gewend zijn - want dan komt de kelner vragen wat je nog weer wilt gebruiken.
Meisjes die wat vrijmoedig teruglachen als je op straat achter hen fluit zijn - in de ogen van vele Italianen en Spanjaarden, daar in hun land de vrouw veel strenger opgevoed wordt dan bij ons - niet veel zaaks; je behoeft je aan hen ook niet veel gelegen laten liggen.
Het werk van de Stichting
Een inventarisatie van al deze en vele andere problemen bracht dus in de IJmond tenslotte de Peregrinus Stichting voort. De stichting is R.K. van origine omdat, zoals gezegd, de Italianen van katholieke huize zijn evenals de Spanjaarden.
Het bestuur van de stichting heeft echter de opvatting dat men in de eerste plaats een sociale taak heeft. De geestelijke verzorging wordt overgelaten aan het bedrijfsapostolaat, waarmee uiteraard nauw kontakt wordt onderhouden.
De zich wijzigende situatie ten opzichte van het aantrekken van andere buitenlandse arbeidskrachten, met name die uit Mohammedaanse en Grieks-Orthodoxe landen, is voor het bestuur van de stichting aanleiding geweest een principieel besluit te nemen. Ook voor de niet-katholieke werknemers zal de stichting haar sociale werkzaamheden verrichten als dat nodig is.